مصطفی محدثی خراسانی، شاعر و پژوهشگر نام‌آشنای ادبیات در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با تاکید بر جایگاه بی‌بدیل آرامگاه شمس در شهرستان خوی تصریح کرد: ظرفیت فرهنگی و گردشگری بارگاه شمس می‌تواند همپای قونیه یا فراتر از آن، ایران را به کانون گردشگری ادبی و عرفانی جهان تبدیل کند، مشروط بر آنکه کاستی‌ها و کم‌کاری‌های گذشته در بهره‌برداری از این میراث گران‌سنگ جبران شود.
نقطه عطف حیات بزرگان؛ از بیداری ناصرخسرو تا انقلاب درونی مولانا
او با اشاره به پیشینه تحولات انفسی و باطنی در میان اهالی حکمت و ادب اظهار کرد: در میان بزرگان ادب و عرفان، شاعران متعددی بوده‌اند که وقوع یک رخداد یا تلنگر، مسیر زندگی‌شان را به‌کلی دگرگون کرده است، چنان‌که ناصرخسرو در پی یک رؤیا، از مناصب درباری و دستگاه‌های دولتی دست شست، تنهایی راهی سفر حج شد و دوره‌ای کاملا نو در حیات او آغاز شد.
این شاعر و پژوهشگر نام‌آشنای ادبیات ایران ادامه داد: مهم‌ترین و درخشان‌ترینِ این دگرگونی‌ها، تحولی است که در حیات مولانا پس از دیدار و مراوده با شمس تبریزی رخ داد. این واقعه چنان عمیق بود که در میان منتقدان ادبی این اصطلاح رایج شد که شخصیت‌های متحول‌شده دو دوره زیست دارند: نخست «زندگی فردی و پیشین» و دوم «زندگی شمسی» که پس از تجربه آن تحول بنیادین شکل می‌گیرد.
آمادگی درونی مولانا برای پذیرش جرقه شمس
محدثی خراسانی با تاکید بر اینکه زمینه دگرگونی در سرشت خود مولانا مهیا بوده است، تصریح کرد: معتقدم وجود مولانا پیش از دیدار با شمس، مستعد این انقلاب درونی بود و او در حقیقت در جست‌وجوی جرقه و بهانه‌ای می‌گشت تا این تحول شگرف رخ دهد.
وی ادامه داد: آنچه تحول مولانا را در تاریخ شاخص‌تر و شگفت‌انگیزتر می‌کند، موقعیت اجتماعی و دینی او بود. او شیخ‌الاسلام و برجسته‌ترین شخصیت مذهبی به شمار می‌رفت و از متانت، وقار و احترامی گسترده نزد عامه مردم و ارکان حکومتی برخوردار بود. حال وقتی شخصیتی در این جایگاه، با شنیدن صدای چکش مسگران در بازار ناگهان به وجد می‌آید و به سماع صوفیانه می‌پردازد، طبیعی است که حیرت و اعجاب همگان را برانگیزد.
این پژوهشگر ادبیات ایران تصریح کرد: شمس گرچه عارفی جهان‌دیده بود و در نقاط مختلف تأثیراتی بر جا گذاشت، اما عمیق‌ترین ردپای خود را در وجود مولانا بر جای نهاد، فقیه و عالمی برجسته را به شاعری شوریده و سراسر جذبه بدل ساخت که حاصل آن، خلق ماندگارترین غزلیات ادبیات فارسی شد. از همین رو، دیوان غزلیات مولانا به نام مرادش «دیوان شمس» نام گرفته است.
آرامگاه شمس در خوی؛ سرمایه‌ای بی‌بدیل در حوزه میراث‌فرهنگی
محدثی خراسانی در ادامه به موقعیت جغرافیایی و اصالت مزار شمس تبریزی پرداخت و گفت: استقرار مزار شمس در شهرستان خوی، سرمایه‌ای عظیم برای فرهنگ کشور است. این موقعیت ممتاز ایجاب می‌کند که مسئولان فرهنگی، نهادهای متولی و به‌ویژه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، سرمایه‌گذاری گسترده‌تری بر این محور انجام دهند تا خوی بتواند منشا رویدادهایی با ابعاد جهانی در عرصه فرهنگ و ادب باشد.
افتتاح بارگاه شمس و لزوم جبران کم‌کاری‌ها در گردشگری عرفانی
این شاعر و منتقد ادبی در پاسخ به پرسشی پیرامون تأثیر بازسازی و بهره‌برداری از بارگاه شمس تبریزی بر رونق گردشگری ادبی و عرفانی خاطرنشان کرد: کشور ما واجد ظرفیت‌های بی‌شماری در عرصه مفاخر فرهنگی است، اما متأسفانه به دلایل گوناگون تاکنون نتوانسته‌ایم آن‌گونه که شایسته است از این ظرفیت‌ها برای معرفی و بهره‌برداری جهانی استفاده کنیم.
وی در پایان تاکید کرد: امروزه مولانا در اقصی‌نقاط جهان و حتی در غرب و آمریکا از اقبال و اشتیاق فراوانی برخوردار است. بدون تردید شمس تبریزی به‌منزله مرشد و شخصیتی که موجب شکوفایی مولانا شد، ظرفیتی دارد که می‌تواند همپای بارگاه مولانا در قونیه و حتی فراتر از آن مورد توجه قرار گیرد. برای تبدیل‌شدن آرامگاه شمس در خوی به یک قطب ادبی و عرفانی بین‌المللی، نیازمند رفع کم‌کاری‌های گذشته، برنامه‌ریزی هدفمند و جبران مافات در حوزه دیپلماسی فرهنگی و گردشگری هستیم.
انتهای پیام/
نظر شما